رفتاردرمانی

رفتاردرمانی

ما رفتارهای متفاوتی را در کودکان مشاهده می کنیم،برخی از آنها به رشد آنان کمک می کند و برخی در کوتاه مدت یا دراز مدت،به آنان آسیب می رساند.وقتی می خواهیم رفتارهای خاصی را تقویت کنیم و رفتارهای منفی دیگری را تغییر دهیم،در ابتدا آگاهی و آموزش صحیح ضرورت می یابد.عمدتا در تغییر رفتار کودکان دو نوع یادگیری بیشتر از انواع دیگر تاثیر بسزایی دارند.یکی یادگیری مشاهده ای است که در آن کودک مشاهده می کند و تکرار می کند.نوع دیگر یادگیری،یادگیری شرطی است که در این نوع یادگیری پیامد رفتار مشخص می کند که آیا رفتار تکرار شود یا نه.

شرط اساسی و اول برای تغییر در رفتار کودکان هماهنگی والدین است که در صورت ناهماهنگی والدین در روش های تربیتی پیامدهای زیر دیده می شود:

-وابستگی

-منفعل شدن

-پرخاشگری

-اضطراب

در این مقاله روش های صحیح پاداش و تنبیه را به شما آموزش می دهیم تا بتوانید رفتار مطلوبی را در کودک تقویت کنید و رفتارهای نامطلوب را حذف کنید

انواع پاداش:

مادی: شامل پول یا هر چیزی که با پول به دست می آید مثل خریدن بستنی،اسباب بازی و ...

فعالیتی:انجام دادن فعالیتی که کودک از انجام آن لذت می برد مثلا کودک را به پارک ببریم.

ضروری:پاداش هایی مثل تشویق کلامی،در آغوش گرفتن و بوسیدن و ... از جمله پاداش های ضروری است.و به این دلیل به آن ضروری گفته می شود که والدین باید پس از مشاهده رفتار مطلوب فرزند خود را مورد محبت کلامی و غیر کلامی قرار دهند.

بهتر راه برای تغییر رفتار کودکان استفاده از پاداش مادی به همراه پاداش ضروری است.که به مرور پاداش فعالیتی را جایگزین پاداش مادی می کنیم.

انواع تنبیه:

بی توجهی: اولین نوع تنبیه بی توجهی است که با روش های متفاوتی اجرا می شود که بهترین روش صندلی تنهایی می باشد به این معنی که از کودک می خواهیم برای مدت مشخصی روی یک صندلی بنشیند که به ازا هر سال عمر کودک یک دقیقه می باشد مثلا کودک 7 ساله باید 7 دقیقه روی صندلی تنهایی بنشیند.صندلی باید جایی باشد که حوصله کودک سر برود و در تمام مدتی که کودک روی صندلی نشسته نباید با او صحبت کنید،جواب او را ندهید و هیچ کاری با او نداشته باشید که اگر کودک حاضر نشد روی صندلی بنشیند سراغ تنبیه فعالیتی می رویم و اگر کامل نشست بعد از تمام شدن زمان تنبیه از او می پرسیم که چرا تنبیه شده است

فعالیتی:تنبیه نوع دوم را فعالیتی می نامیم و از کودک می خواهیم فعالیتی را که دوست ندارد،انجام دهد.این فعالیت نباید جزو وظایف کودک باشد چون این کار باعث می شود کودک وظیفه ی خود را به عنوان فعالیت ناخوشایند تلقی کند و دیگر در شرایط عادی وظیفه اش را انجام ندهد.به طور مثال اگر کودک را به اتاقش بفرستید،کم کم ممکن است از خوابیدن و تنها ماندن در اتاقش بترسد،چون تنها ماندن در اتاق را نوعی وضعیت ناخوشایند تلقی می کند. به کودک فعالیتی مانند شستن توالت،گردگیری خونه و ... بدهید.

اگر کودک فعالیتی که گفتید را انجام نداد،باید برای او توضیح دهیم که بهت گفتم برای مدتی روی صندلی بشین ولی ننشستی بعد بهت گفتم فلان فعالیت را انجام بده ندادی،حالا که این طور است باید تو را از چیزی محروم کنم و سراغ تنبیه نوع سوم بروید.

محرومیت:او را از چیزی که دوست دارد،محروم کنید.محرومیت باید برای یک مدت زمان مشخصی باشد.به طور مثال کودک را می توان از بیرون رفتن،تماشای تلویزیون و یا هر چیز دیگری که از جمله نیازهای اساسی و حیاتی زندگی نباشد،محروم کرد.

در اخر به کودک کامل توضیح دهید که بهت گفتم برای مدتی روی صندلی بشین ولی ننشستی بعد بهت گفتم فلان فعالیت را انجام بده ندادی و تو را از تماشای تلویزیون محروم کردم، و بعد از توضیح از او بپرسید چرا از تماشای تلویزیون محروم شدی؟ و از کودک بخواهید کامل توضیح بدهد که چون روی صندلی ننشسته و مثلا توالت را تمیز نکرده،از تماشای تلویزیون محروم شده است.

اگر به طور صحیح از تکنیک های رفتاردرمانی استفاده شود به راحتی می توان رفتار کودکان را تغییر دهید.

 

مدیریت کلینیک لیان

کیوان نخبه زعیم

کاردرمانی و گفتاردرمانی

 

غرب تهران